Bulanık Mantığa Giriş 1

Bulanık mantık, temelini bulanık küme teorisinden alan ve klasik mantıkta kabul gören doğru – yanlış , sıcak – soğuk cinsinden kesin kısıtlara nazaran kısmen doğru, çok sıcak gibi ara formları da tanımlamıştır. Bu sayede mantığı ‘bir şey ya siyahtır ya da beyazdır’  diğer bir deyişle ‘ya 1 dir ya da 0 dır’ anlayışından çıkarıp siyah ile beyazın karışımından elde edilebilecek sonsuz sayıdaki rengide bu renk paletine ilave etmiştir. Aristo mantığı olarak anılan 1 – 0 mantığı, olgunun var ya da yok olması ile ilgilenirken başka olasılıkların varlığından bihaberdir.

Bir örnekle açıklamak gerekirse,

  • Bir gün bir manavın çırağına ‘Al bu domatesleri; kırmızılar ile yeşilleri birbirinden ayır!’ dediğini varsayalım. Domatesleri yeşil ya da kırmızı rengine göre ayırmaya çalışan çırak işi bitirdiğinde ustası ortaya iki farklı grup  çıkacağına üç farklı grubun çıktığını görmüştür. Ayrılan domateslere baktığında bir gruptakilerin tamamen kırmızı diğer gruptakilerin tamamen yeşil ve son gruptaki domateslerinde kimi taraflarının yeşil kimi taraflarının kırmızı olduğunu görmüştür.

Bu örnekten de anlaşılacağı gibi, Aristo mantığında bir domates ya kırmızıdır ya da değildir. O zaman arada kalan diğer domatesler ne olacak? İşte bulanık mantık tam olarak bu durumları kapsamaktadır. Bulanık mantığa göre ise domateslerin ,

  • bir kısmı tamamen kırmızı,
  • bir kısmı tamamen yeşil,
  • bir kısmının kırmızısı daha fazla yeşili az,
  • diğer kısmının yeşili daha fazla kırmızısı az ya da
  • kırmızı ile yeşilliği eşittir.

Peki bu yeni anlayış ne işimize yarayacak? Bunu da teknik bir örnekle ele alalım,

  • Evimize yeni bir ısıtıcı aldığımızı, bu ısıtıcının ‘açık’  ve  ‘kapalı’ şeklinde iki adet konumu olduğunu varsayalım. Isıtıcıyı açtığımızda soğuk olan ortam zamanla ısınmaya başlayıp en sonunda ulaşabileceği ideal noktaya -sıcağa- ulaşacaktır. Kapattığımızda ise sıcak olan ortam giderek soğumaya başlayarak başlangıç sıcaklığına -soğuğa- ulaşacaktır. Bu ısıtıcı klasik mantığa güzel bir örnektir. Şimdi bu ısıtıcının bir üst modelini aldığımızı; bu ısıtıcının kademeli ve düğmelerinin ‘0’, ‘1’, ‘2’ ve ‘3’ şeklinde olduğunu  varsayalım. Düğmeyi ‘0’ konumundan ‘1’ konumuna aldığımızda bir müddet sonra ortam sıcaklığı soğuktan biraz sıcağa çıkacaktır. Akabinde, düğmeyi ‘2’ konumuna getirdiğimizde ortam biraz sıcaktan sıcağa ve son olarak düğmeyi ‘3’ konumuna getirdiğimizde ortam sıcaktan çok sıcağa ulaşacaktır.

Son örnekten açıkça anlaşılacağı üzere bu örnek bulanık mantığı tanımlamaktadır. Bulanık mantık getirdiği yenilik ile birlikte; bilgisayar, elektrik, elektronik, kontrol ve makina gibi mühendislik alanlarında kendine sağlam bir yer edinmiş ve uygulama alanı bulmuştur.

 

Görsel littlebluedish.com adresinden alınmıştır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir